广告链接

*广告*

赖老师-专页 (按个赞)

2013年3月14日星期四

Tingkatan 2- Bab 5: Kekayaan Ekonomi Sabah Menarik Minat Syarikat Borneo Utara British(SBUB)沙巴的经济财富吸引英国北婆罗洲公司(SBUB)

Sabah 是 Kesultanan Brunei 和 Kesultanan Sulu 的, 后来这里成为tumpuan pedagang barat 因为kedudukan strategik 和 kekayaan hasil bumi。Sultan Brunei 和 Sulu 把Sabah 的konsesi tanah 给 Baron Von Overback 和 Alfred Dent。 1880 年,Alfred 和 Dent 成立了Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad ( The British North Borneo Provisional Association Limited ) 1882年,Syarikat Borneo Utara British (SBUB) 被成立,统治Sabah 直到1941年。日本军从1941-1945 统治Sabah  
1704年,Sultan Brunei 把 pantai timur 和 utara Sabah 给Sultan Sulu 因为他们帮助 mematahkan pemberontakan di Sabah。为了mengukuhkan kedudukan SBUB , SBUB mengeksploitasi (利用) kekayaan hasil sabah 和 kegiatan ekonomi tradisional penduduk tempatan.

5.1 SBUB  bertapak  Di  Sabah
以前沙巴是由BruneiSulu 统治因为ekonomi  Sabah,吸引了pelabur Barat Amerika Syarikat(美国), Britain(英国), Belanda(荷兰)Sepanyol (西班牙)Pertapakan syarikat Eropah di Sabah bermula pada tahun 1865.

 
©  1865,Sultan Brunei 把在Sabahkonsesi  tanah  wakil Amerika Syarikat ,C.L. Moses, selama 10 tahun.

©  Moses konsesi  tersebut  The American Trading Company  yg  diketuai oleh  J.W.Torrey  dan  T.B.Harris.可是Torrey 失败memajukan penanaman kopitebu  di  Kimanis,就卖掉给Von Overback

©  1877年,Overbeck 面对modal问题就向syarikat Alfred Dent dan Edward Dent 借钱 .Gabenor  Labuan, W.H Treacher 同意帮Overback  Sultan Brunei延长租借的土地时间 dgn syarat Syarikat yang ditubuhkan diletakkan di bawah kekuasaan British.

©  Sultan Brunei, Sultan Abdul Mu’ Mein OverbackDent更新借贷土地时间melalui Perjanjian pada tahun 1877,在这个perjanjian, baginda 交出Teluk Kimanis  Sungai Sibuku之间的土地

©  由于Sabah一部分土地是Sultan Sulu的,所以OverbackDent 1878年和Sultan Jamalul Alam签多一个    perjanjianBaginda交出kws dari  Sungai Pandasan 直到Sungai Sibuku 的土地
©  1880年,Overback 把土地卖给Alfred Edward Dent, 然后Dent 成立Persatuan Sementara Borneo Utara British Berhad (The British North Borneo Provisional Association Limited) Syarikat的股份卖给rakyat British, 目的是要menambahkan  modal  perniagaan。为了mengukuhkan kedudukan memajukan perniagaan,这个persatuan 要努力得到Piagam Diraja (皇家宪章) drp kerajaan British

©  188111月,kerajaan British menganugerahkan  piagam  kepada  Persatuan  tersebut .1882, syarikat itu 被称为Syarikat  Borneo  Utara  British通过这个piagam, SBUB 拥有kuasa  mentadbir SabahSir Rutherford Alcock 成为Presiden Pertama      /    Alfred Dent 成为Pengarah Urusan.
 
syarat-syarat Pemberian Piagam Diraja kepada SBUB ialah:
-SBUB  hendaklah  memerintah  Sabah  dengan  adil  dan  saksama.
-SBUB  hendaklah  memelihara  agama, adat  resam  dan  undang-undang  penduduk  tempatan.
-SBUB  tidak boleh  menyerahkan  wilayah  Sabah  kepada  kuasa  lain  tanpa  persetujuan  daripada  kerajaan  British.
-SBUB  mesti  menerima  nasihat  daripada  kerajaan  British.
-SBUB  mesti  melantik  pentadbir  daripada  pegawai  yang  diakui  oleh kerajaan  British.
Kesan  pemberian  piagam: British 能够memperluas pengaruh menghalang kuasa Barat lain bertapak di Sabah
1888年,SBUBPerjanjian Perlindungan Borneo Utara ,使Sabah成为negeri  naungan British,但是他们只是负责管hal  ehwal  luar.
 






5.2   SBUB  Mengukuhkan  Kuasa  Di  Sabah

1. Pemerintahan SBUB di Sabah diketuai oleh seorang Gabenor   (Gabenor pertama= W.H. Treacher)
2. Gabenor dilantik oleh pengarah syarikat dengan persetujuan kerajaan British.
3. Gabenor dibantu oleh Majlis Penasihat (ditubuhkan tahun 1883)menjalankan pentadbiran Ahlinya terdiri daripada:
i) Setiausaha Kerajaan
ii) 
Bendahari
iii) 
Ketua Pasukan Keselamatan
4. Pusat pentadbiran SBUB terletak di Sandakan.

5. 为了melicinkan pentadbiran, British成立jabatan kerajaan
a) Jabatan Pos
b) Jabatan Polis
c) Jabatan Buruh                            ——→  (PPBKT)
d) Jabatan Kewangan
e) Jabatan Tanah dan Ukur
为了memudahkan urusan pentadbiran, Sabah被分成几个residensi , 是被Residen 
然后每个Residensi 又被分成几个 daerah, 是被Pegawai Daerah  yang  berbangsa  Eropah管的
Pegawai Daerah 的工作:
i. Majistret.法官
ii.Pemungut  cukai
iii.Bendahari  daerah
iv.Pegawai  Buruh
v. Ketua  pentadbir  semua  jabatan  di  peringkat  daerah.
1915, Jawatan Timbalan Penolong Pegawai Daerahkenal, penduduk tempatan担任.
SBUB memperkenalkan jawatan Ketua  Anak  Negeri  也被称为Orang Kaya-Kaya (OKK)
Ketua Anak Negeri 的工作:
i. Membantu   Pegawai   Daerah   dalam   pentadbiran
ii.Menjaga   keamanan
iii.Menguruskan   pembahagian   tanah.
iv.Mengutip   cukai.
v.Memajukan   pertanian

Mereka  diberi  surat kuasa, 使他们可以menguruskan 关于masyarakat tempatan的事情
Ketua  Anak  Negeri  yang  menganggotai  pentadbiran  SBUB   ialah OKK Haji Mohammad Arshad.

 Ketua kampung也被称为Orang Tua
Ketua kampung的工作:
i. Menguruskan   hal-ehwal   kampung
ii.Menjaga   keamanan
iii.Membantu   memajukan   perdagangan
iv.Melaporkan   kepada   Pegawai  Daerah  tentang  kes-kes  jenayah, wabak  penyakit dan keselamatan kampung.

SBUB 维持原状让那些peribumi(土著) 参与pentadbiran, 因为———
-  他们较了解adat budaya
-   SBUB 
没有经济能力(钱)请pegawai   Eropah.

SBUB melaksanakan undang-undang Barat  undang-undang tempatan untuk menjaga keamanan negeri.

Mahkamah Majistret    Mahkamah Anak Negeri被成立
Mahkamah Majistret kes-kes berat seperti:
i.  Kes pembunuhan
ii. Penculikan 绑架
iii. Rompakan                                                                            ( dihakim  oleh  Pegawai  Daerah) 
Mahkamah Anak Negeri  kes-kes  peribumi   yang  berkaitan  dengan:
i.  Undang-undang Islam
ii. Hukum adat                                                             ( diketuai dihakimi  oleh Ketua Anak Negeri)
 
 
 
 
 
 
5.3  SBUB  Mengeksploitasi利用   Hasil  Bumi  Sabah
 SBUB  menguasai  Sabah, 目的是membolot kekayaan ekonomi,所以他们就 mengeksploitasi  kekayaannya  seperti:
Hasil tradisional
-Sarang burung
*最赚钱的

*1926, sarang burung Sabah 出口数量达到125,000 dolar.
-Sagu(Rumbia)

*hidup subur di kawasan berpaya di muara sungai

*SBUB 鼓励penduduk Sabah mengusahakan sagu secara komersial.

*出口至Singapura dan Eropah.
-Rotan
     
-Pokok lanut
*也叫作abaka, manila hemp  musa textiles.

*hidup di kawasan pamah dan lembah

*用来做tali kapal

*dieksport ke Eropah
-Trepang

*China得到好的市场

*diusahakan oleh masyarakat Bajau
Sirip ikan yu & mutiara

*diusahakan oleh masyarakat Bajau
为了解决资金问题他们强迫penduduk增加产量,这样的话他们就可以 mengenakan cukai ,其他cukai ::
cukai kepala / cukai tanah /  lesen perahu  / lesen senjata
我来解释,cukai 就是抽税,SBUB什么税都抽,比如动物,农作物那些,这让人民很吃不消,我这样解释希望你们会明白

Hasil pertanian
TEMBAKAU 烟草

这里的tembakau是世界最好的品质

- diusahakan di Pulau Banggi, Teluk Marudu, Lahad Datu, Tawau, Sandakan.

- SBUB 为了要鼓励人民种植tembakau,就让tembakau免税
出口至Amerika Syarikat  Belanda
-tembakau的叶子可以做成cerut (雪茄,也就是香烟)
GETAH
因为建造火车轨道,所以使到getah园的开发提升了

- diusahakan di Beaufort, Jesselton dan Tenom

- SBUB 鼓励人民种植getah的方法:

*pengusaha   getah 4% 的股份
*50年的出口免税
*buruh China Jawa带进来ladang getah工作


Pembalakan
-Sabah 有很多sumber kayu balak   例如:  seraya, ramin, kapur, belian,  meranti.

- pembalakan 活动在 Sandakan, Lahad Datu,  Tawau 进行

-SBUB Indonesia  Filipina的人带进来在sektor pembalakan工作。

-hasil balak 通过pelabuhan Sandakan出口至 Australia, Britain, China,Singapura
Perlombongan
Emas

*diusahakan oleh orang Cina di Sungai Segama
Arang batu

*dilombong di Silimpopon dan Labuan
*Silimpopon longgokan arang batu terbesar di Asia Tenggara.
*Perlombongan arang batu diusahakan oleh Syarikat Cowie Harbour Coal.


Mangan

*Mangan diusahakan di Teluk Marudu oleh Syarikat British Borneo Exploration
*dieksport ke Britain

 





5.4  Perubahan Sosial  SBUB  di Sabah
SBUB 建立kemudahan asas untuk kepentingan  keuntungan

Pendidikan
SBUB 不是很注重 pendidikan因为SBUB不是很有钱,再加上pendidikan不能帮SBUB赚钱。可是mubaligh Kristian 要建学校因为他们要menyebarkan agama  Kristian,例子:
 

-1883, mubaligh Roman Katolik建立 Institut Byron  di Sandakan.
-1909 Jabatan Pelajaran 被建立管理学校
-1915, anak-anak Ketua Anak Negeri 专属的Sekolah Latihan  Jesselton被建立,目的是要  melatih anak-anak Ketua Anak Negeri, 这样他们才可以 memegang  jawatan renjer, kerani   Ketua Anak Negeri.
-1921,第一间 Sekolah Melayu  dibina di Kota Belud.
-Sekolah Cina 华人管(课本,教学器材,老师那些都是从China带进来 
 

Kemudahan  kesihatan
- SBUB 在主要城市 (Sandakan, Jesselton, Beaufort  Kudat) hospital
- Pusat kesihatan kawasan luar bandar 建立
- 1903, loji air (自来水厂Kota Kinabalu建立 untuk  membekalkan  air  yang  bersih kepada  penduduk Sabah.

Kemudahan  Keselamatan
- Kontinjen Polis  ditubuhkan  untuk mengawal  keselamatan.
-1900, pegawai polis tempatan  带领的 Skuad  Terbang ditubuhkan  oleh SBUB untuk menjamin keselamatan.

Kemudahan  Perbandaran
Kudat
-1881年成为 pusat pentadbiran SBUB  pertama
这里不适合种稻,造成Kudat 不能够吸引penduduk  pedagang
-1884年把pusat pentadbiran 搬去 Sandakan

Sandakan
- 1879年被William Pryer
-被命名Elopura,  意思是bandar yang cantik
-发展蓬勃,因为这里是 pusat pentadbiran, pembalakan, pelabuhan antarabangsa.
 Jesselton
-1900年被 Charles Jessel 管理
原本的名字是Jessel  Town
也被称为Api-Api (亚庀) , Singga Mata  Diasuka
tanaman getahpembinaan landasan keretapi的发展来决定这里的发展度
-1967名字被换成Kota  Kinabalu



(资料来源:我的历史笔记小妹)

5 条评论:

  1. kesan ekonomi ,sosial dan politik

    回复删除
  2. To zhen: 您好。您说的是SBUB对SABAH的Kesan对吗?其实就在上面的5.2,5.3和5.4。
    Kesan ekonomi是说经济也就是5.3.
    Kesan sosial是说社会也就是5.4.
    Kesan politik是政治也就是5.2

    回复删除
  3. kesan 是在哪里呢? 有点不明白

    回复删除

欢迎留言^^